Müasir cəmiyyətdə qəhvə və çay istehlakının kütləvi xarakter alması kofein maddəsinin insan beyninə və mərkəzi sinir sisteminə olan təsirlərini elmi dairələrdə yenidən müzakirə mövzusuna çevirib. Terapevtlər qeyd edirlər ki, kofein dopamin hormonunun ifrazını stimullaşdırdığı üçün insanda müvəqqəti gümrahlıq və yüksək əhval-ruhiyyə yaratsa da, bu vəziyyət bəzi hallarda psixoloji bağlılığa çevrilə bilər.
Foodinfo.az "Championat.ru" portalına istinadla xəbər verir ki, kofeindən müntəzəm istifadə edən şəxslər bu maddəni qəbul etmədikdə baş ağrısı, yorğunluq və əsəbilik kimi simptomlarla qarşılaşırlar ki, bu da elmi dildə "imtina sindromu" kimi xarakterizə olunur. Lakin tibbi baxımdan kofein asılılığı narkotik və ya alkoqol asılılığı ilə eyni səviyyədə tutulmur, çünki o, insanın sosial fəaliyyətinə və şəxsiyyətinə dağıdıcı təsir göstərmir. Həkimlər vurğulayırlar ki, gündəlik kofein normasını aşmayan, yəni təxminən 400 milliqram (təqribən 3-4 fincan qəhvə) həddində qalan şəxslər üçün sağlamlıq baxımından ciddi bir risk mövcud deyil. Kofeinin həddindən artıq qəbulu isə ürək döyüntülərinin artmasına, yuxu pozğunluğuna və mədə-bağırsaq sistemində müəyyən narahatlıqların yaranmasına birbaşa rəvac verən amildir. Xüsusilə həyəcan pozuntusu və yüksək arterial təzyiqi olan insanlar kofeinli içkilərdən istifadə edərkən daha diqqətli olmalı və öz fərdi dözümlülük hədlərini müəyyənləşdirməlidirlər.
Mütəxəssislər kofein qəbulunu azaltmaq istəyənlərə bu prosesi birdən-birə deyil, tədricən həyata keçirməyi və orqanizmin adaptasiyası üçün su istehlakını artırmağı məsləhət görürlər. Qəhvənin tərkibindəki antioksidantların faydalı olduğunu inkar etməsək də, onun enerji ehtiyatlarını bərpa etmədiyini, sadəcə yorğunluq hissini müvəqqəti olaraq blokladığını anlamaq vacibdir. Maddələr mübadiləsini sürətləndirən bu maddənin təsiri bitdikdən sonra bədənin daha çox istirahətə ehtiyac duyması təbii bir fizioloji reaksiya kimi qəbul edilməlidir. Terapevtlər qeyd edirlər ki, kofeinli içkiləri axşam saatlarında qəbul etmək yuxunun keyfiyyətini aşağı salaraq ertəsi gün daha çox kofein tələbatı yaradan qapalı bir dövrəyə səbəb olur.
Sağlam həyat tərzi sürmək üçün enerjini stimullaşdırıcı maddələrdən deyil, düzgün qidalanma və kifayət qədər yuxudan almaq uzunömürlülüyün əsas sirridir. İctimaiyyətin kofein istehlakı mədəniyyəti barədə məlumatlandırılması insanların bu maddədən zərər görmədən faydalanmasına və gələcək sağlamlıq problemlərinin qarşısını almağa kömək edir. Beləliklə, hər bir maddə kimi kofeinin də istehlakında ölçü hissini qorumaq və orqanizmin verdiyi siqnalları düzgün qiymətləndirmək sağlamlığın qarantıdır. Son nəticədə, kofein düzgün istifadə edildikdə faydalı bir köməkçi, həddini aşdıqda isə sinir sistemini yoran bir yükə çevrilə bilər.
