Acı bibər dünyanın müxtəlif mətbəxlərində geniş istifadə olunur. Bəzi insanlar ən acı bibərləri rahatlıqla yeyə bildiyi halda, digərləri kiçik bir tikədən sonra belə güclü narahatlıq hiss edir. Uzun illərdir alimlər bu fərqin səbəblərini araşdırırlar və əldə olunan nəticələr göstərir ki, məsələ təkcə vərdişlə bağlı deyil.

Foodinfo.az Scientific American nəşrinə istinadla xəbər verir ki, acı bibərin tərkibində olan kapsaisin adlı maddə ağız boşluğunda yerləşən xüsusi sinir reseptorlarını qıcıqlandırır. Maraqlıdır ki, bu maddə əslində dad deyil, yanma hissi yaradır. Beyin isə bu siqnalları istilik və yanğı kimi qəbul edir.

Araşdırmalar göstərir ki, insanların kapsaisinə qarşı həssaslığı fərqlidir. Bəzi şəxslərdə bu reseptorlar daha aktiv işlədiyi üçün acılıq daha güclü hiss olunur. Digərlərində isə eyni miqdarda kapsaisin daha zəif təsir yaradır.

Amerikalı neyrobioloq John E. Hayes bildirir ki, genetik xüsusiyyətlər acı bibərə münasibətdə mühüm rol oynayır. Onun sözlərinə görə, bəzi insanlar doğuşdan etibarən acı qidalara daha dözümlü olurlar.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, müntəzəm olaraq acı bibər istehlak edən insanlarda zamanla uyğunlaşma prosesi baş verir. Beyin eyni qıcıqlandırıcını əvvəlki qədər güclü qəbul etmir və nəticədə insan daha acı qidaları rahatlıqla yeyə bilir.

Bəzi alimlər hesab edirlər ki, acı yeməklərin istehlakı zamanı beyində endorfinlərin ifrazı da artır. Bu maddələr insanın özünü daha yaxşı hiss etməsinə kömək edir və müəyyən mənada xoş hiss yarada bilir.

Araşdırmalara görə, Meksika, Hindistan, Tailand və Koreya kimi ölkələrdə acı yeməklərin geniş yayılması həm mədəniyyət, həm də uzunmüddətli qidalanma vərdişləri ilə əlaqəlidir. Bu ölkələrdə insanlar uşaqlıqdan etibarən acı qidalarla tanış olur.

Ekspertlər bildirirlər ki, acı bibərin normada istifadəsi bəzi faydalı xüsusiyyətlərə malik ola bilər. Onun tərkibində antioksidantlar və müxtəlif bioloji aktiv maddələr mövcuddur. Bununla belə, mədə-bağırsaq sistemi həssas olan insanlar acı qidalardan ehtiyatla istifadə etməlidirlər.

Mütəxəssislərin fikrincə, acı bibərə dözümlülük həm genetika, həm də həyat boyu formalaşan qidalanma vərdişlərinin nəticəsidir. Buna görə də hər kəsin acılığa reaksiyası fərqli olur.