Yaz mövsümündə bazarlarda erkən yetişən tərəvəzlərin bolluğu müşahidə olunur. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, bu məhsulların bəzilərində nitrat səviyyəsi yüksək ola bilər və bu da sağlamlıq üçün müəyyən risklər yaradır.

Foodinfo.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, dietoloq Oksana Skitalinskaya erkən tərəvəzlərdə nitratların mövcudluğunun təbii olduğunu, lakin normadan artıq olduqda təhlükəli hala gəldiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bitkilər böyümə zamanı torpaqdan azotu nitrat (NO3) və ya ammonium (NH4⁺) formasında mənimsəyir və “nitratsız tərəvəz” anlayışı əslində mövcud deyil.

Ekspert qeyd edir ki, müəyyən miqdarda nitrat insan orqanizmi üçün hətta faydalı ola bilər, çünki onlar azot oksidinə çevrilərək damarların genişlənməsinə və qan dövranının yaxşılaşmasına kömək edir. Bu istiqamətdə mühüm kəşflərdən biri də Nobel Prize in Physiology or Medicine 1998 ilə bağlı olub. Lakin yüksək dozalar, xüsusilə uşaqlar və zəif immun sisteminə malik şəxslər üçün təhlükəlidir.

Erkən tərəvəzlərdə nitratların çox olmasının əsas səbəbləri arasında istixana şəraiti, günəş işığının azlığı, eləcə də gübrələrin həddindən artıq istifadəsi göstərilir. Bu maddələrin artıq qəbulu sinir sistemi və ürək fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə, hətta bəzi hallarda zərərli birləşmələrin yaranmasına səbəb ola bilər.

Mütəxəssislər nitrat riskini azaltmaq üçün bir sıra sadə qaydalara əməl etməyi tövsiyə edir: tərəvəzləri yaxşı yumaq, qabığını soymaq, 15–20 dəqiqə suda saxlamaq və mümkün olduqda istilik emalından keçirmək. Həmçinin göyərtilərin sap hissələrini istifadə etməmək, tərəvəzlərin dib hissəsini kəsmək və ilk qaynama suyunu istifadə etməmək məsləhətdir.

Bundan əlavə, limon suyu kimi C vitamini ilə zəngin məhsulların istifadəsi də faydalıdır, çünki bu vitamin zərərli azot birləşmələrinin təsirini zəiflətməyə kömək edir. Mütəxəssislər erkən məhsulları seçərkən görünüşə də diqqət yetirməyi və mövsümi tərəvəzlərə üstünlük verməyi tövsiyə edir.