Bir çox evdə yeməklərin hazırlanması üçün müxtəlif yağlardan istifadə olunur və onların seçimi adətən vərdişə və qiymətə əsaslanır. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, hər yağ sağlamlıq üçün eyni dərəcədə faydalı deyil və bəziləri orqanizmdə ciddi problemlərə yol aça bilər. Foodinfo.az BB.LV saytına istinadla xəbər verir ki, qastroenteroloq və endokrinoloq Dilyara Lebedevanın sözlərinə görə, ən geniş istifadə olunan, lakin ən təhlükəli yağlardan biri günəbaxan yağıdır.
Həkim qeyd edir ki, uzun müddət kərə yağının xolesterini artırdığı və damarları “çirkləndirdiyi” barədə fikirlər üstünlük təşkil edib. Lakin müasir dietoloq və kardioloqlar bildirirlər ki, keyfiyyətli kərə yağı normada istifadə edildikdə orqanizm üçün faydalı ola bilər və bəzi hallarda hətta qızartma üçün daha uyğun seçim sayılır.
Dilyara Lebedevanın fikrincə, əsas təhlükə məhz bitki mənşəli günəbaxan yağının həddindən artıq istifadəsidir. O bildirir ki, bu yağın tərkibində iltihabı gücləndirən omeqa-6 yağ turşuları çoxdur. Nəticədə orqanizmdə xroniki iltihabi proseslər aktivləşir, oynaq ağrıları artır, dərinin vəziyyəti pisləşir və arterial təzyiq yüksələ bilər.
Mütəxəssis əlavə edir ki, omeqa-6-nın çoxluğu damar daxilində xolesterin yığıntılarının artmasına və trombların yaranmasına da şərait yaradır. Bu isə ürək-damar xəstəlikləri riskini yüksəldən əsas amillərdən biri hesab olunur.
Qastroenteroloq Viktoriya Zimina da gündəlik qidalanmada omeqa-6-nın normadan artıq qəbul edildiyini vurğulayır. Onun sözlərinə görə, günəbaxan yağı ilə yanaşı, palma, soya, raps və qarğıdalı yağları da bu maddə ilə zəngindir. Bundan əlavə, omeqa-6 quş əti, yumurta, günəbaxan və balqabaq tumları, avokado, taxıl məhsulları, çörək, eləcə də keşyü, pekan və kokos kimi çərəzlərdə də mövcuddur.
Viktoriya Zimina bildirir ki, orqanizmin omeqa-6-ya gündəlik ehtiyacı orta hesabla 4,5–8 qram təşkil edir. Bu səbəbdən əlavə olaraq çoxlu miqdarda bitki yağı istifadə etmək zəruri deyil. Əksinə, artıq omeqa-6 qəbulu xroniki iltihabların və bir sıra xəstəliklərin davamlı olmasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər qızartma üçün daha təhlükəsiz yağlara üstünlük verilməsini tövsiyə edirlər. Bu yağlar arasında kokos yağı xüsusi yer tutur, çünki qızdırıldıqda kanserogen maddələr əmələ gətirmir. Rafinə edilmiş zeytun yağı da yüksək temperaturda parçalanmır və stabil qalır.
Həmçinin gxi yağı da alternativlər sırasındadır. Bu yağ tərkibində zülal, laktoza və su olmadığı üçün tamamilə saf yağ hesab olunur və dad baxımından kərə yağından fərqlənmir.
Dilyara Lebedeva sonda vurğulayır ki, qızartma ümumilikdə məhdudlaşdırılmalı, digər yağlar isə əsasən soyuq yeməklərin üzərinə əlavə edilməlidir. Onun fikrincə, sağlamlıq üçün ən doğru yol yeməkləri daha yüngül və qoruyucu üsullarla hazırlamaqdır.
