Fermentasiya insanlığın istifadə etdiyi ən qədim qida emalı üsullarından biri hesab olunur. Min illər əvvəl soyuducu və müasir konservləşdirmə texnologiyaları mövcud olmadıqda insanlar ərzaqları daha uzun müddət saxlamaq üçün bu təbii prosesdən istifadə edirdilər.
Bu gün fermentasiya olunmuş məhsullar yalnız saxlanma müddətini artırdığı üçün deyil, həm də özünəməxsus dadı və xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Dünyanın müxtəlif ölkələrində hazırlanma üsulları fərqlənsə də, prosesin əsas prinsipi dəyişməz qalır.
Foodinfo.az beynəlxalq mənbələrə istinadla xəbər verir ki, fermentasiya zamanı faydalı mikroorqanizmlər qidanın tərkibindəki bəzi maddələri parçalayaraq yeni birləşmələr yaradır. Məhz bu proses məhsullara fərqli dad, ətir və tekstura qazandırır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, kefir, qatıq, turşu, pendir, soya sousu və bir sıra digər məhsullar fermentasiya yolu ilə əldə edilir. Hər bir məhsulun hazırlanmasında fərqli bakteriya və ya mayalardan istifadə oluna bilər ki, bu da son nəticəyə təsir göstərir.
Tarixi mənbələr göstərir ki, qədim xalqlar fermentasiyanı təbii müşahidələr nəticəsində kəşf ediblər. Südün müəyyən şəraitdə fərqli məhsula çevrilməsi və ya tərəvəzlərin uzun müddət xarab olmadan qalması insanların bu üsulu inkişaf etdirməsinə səbəb olub.
Alimlər qeyd edirlər ki, fermentasiya prosesi zamanı qidaların dadında əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verir. Məsələn, adi kələm turşu halına gəldikdə daha fərqli və zəngin dad xüsusiyyətləri qazanır. Eyni vəziyyət süd məhsullarında və digər fermentasiya olunmuş qidalarda da müşahidə edilir.
Maraqlıdır ki, müxtəlif ölkələrin milli mətbəxlərində fermentasiya xüsusi yer tutur. Asiyada soya məhsulları, Avropada pendirlər və turşular, Qafqaz regionunda isə müxtəlif süd məhsulları bu ənənənin mühüm nümunələri hesab olunur.
Son illərdə fermentasiya olunmuş məhsullara marağın yenidən artdığı müşahidə edilir. Bir çox istehlakçı təbii üsullarla hazırlanan qidalara üstünlük verməyə başlayıb və bu məhsullar qlobal ərzaq bazarında daha çox diqqət cəlb edir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, fermentasiya həm qədim ənənələri, həm də müasir qida texnologiyalarını birləşdirən nadir üsullardan biridir. Minilliklər əvvəl yaranan bu proses bu gün də qida sənayesində və ev mətbəxlərində öz aktuallığını qoruyub saxlayır.
