İnsanlar adətən yeməyin dadına təsir edən amillər dedikdə onun tərkibini, hazırlanma üsulunu və ya istifadə olunan ədviyyatları düşünürlər. Lakin son illərdə aparılan elmi araşdırmalar göstərir ki, ətraf mühit amilləri də qidanın necə qəbul edilməsində mühüm rol oynayır. Hətta bəzi hallarda eyni yemək fərqli səs mühitlərində tamamilə başqa cür dad verə bilər.

Foodinfo.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Böyük Britaniyada yerləşən Oksford Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan araşdırmalar zamanı yüksək səs-küylü mühitin insanın dad hissinə təsiri öyrənilib. Nəticələr göstərib ki, güclü fon səsi xüsusilə şirin və duzlu dadların hiss edilməsini zəiflədə bilir. Bu səbəbdən təyyarələrdə, izdihamlı restoranlarda və ya səsli tədbirlərdə insanlar bəzi yeməkləri adi vaxtdakından daha fərqli qəbul edirlər.

Oksford Universitetinin eksperimental psixologiya professoru Çarlz Spens bildirir ki, insan beynində dad və eşitmə hissləri bir-biri ilə əlaqəli şəkildə işləyir. Onun sözlərinə görə, yüksək tezlikli səslər şirinlik hissini artırmağa, aşağı tezlikli səslər isə acılıq və ya tünd dadların daha güclü qəbul edilməsinə səbəb ola bilər. Bu sahə artıq "səs gastronomiyası" adlanan yeni istiqamətin yaranmasına gətirib çıxarıb.

Araşdırmalar zamanı iştirakçılara eyni məhsullar fərqli səs fonunda təqdim edilib. Məlum olub ki, sakit mühitdə yeyilən şokolad daha şirin, yüksək səs altında istehlak olunan eyni məhsul isə daha az dadlı qəbul edilir. Bəzi restoranlar artıq bu nəticələrdən istifadə edərək müştərilər üçün xüsusi musiqi seçimləri hazırlayırlar.

Fransalı qida davranışları üzrə mütəxəssis professor Erik Brukner hesab edir ki, musiqinin ritmi və səs səviyyəsi insanların nə qədər yemək yeməsinə də təsir göstərə bilər. Onun sözlərinə görə, sürətli və gur musiqi insanların daha tez yeməsinə səbəb olur, sakit musiqi isə yemək prosesini uzadır və dadların daha yaxşı hiss edilməsinə kömək edir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, restoranların interyer dizaynında və musiqi seçimində bu amillər getdikcə daha çox nəzərə alınır. Bəzi premium restoranlar hətta konkret yeməklər üçün xüsusi musiqi siyahıları hazırlayaraq qonaqların dad təcrübəsini zənginləşdirməyə çalışırlar.

Alimlərin fikrincə, yeməyin dadı yalnız boşqabda olan məhsullardan asılı deyil. Ətrafdakı səslər, işıqlandırma, qoxular və hətta insanların əhval-ruhiyyəsi belə qidanın necə qəbul edilməsinə təsir göstərir. Bu səbəbdən eyni yemək müxtəlif şəraitlərdə fərqli təəssürat yarada bilər.