Yaşıl noxud zərif dadı və faydalı xüsusiyyətləri ilə tanınır. Onu ayrıca yemək kimi, qarnir olaraq, həmçinin salatlara, şorbalara və əsas yeməklərə əlavə etmək mümkündür. Təzə məhsul tez xarab olduğu üçün konservləşdirilmiş yaşıl noxud daha geniş yayılıb və populyarlıq qazanıb.
Yaşıl noxudun konservləşdirilmiş formasının üstünlüklərinə, düzgün məhsul seçiminə və ev şəraitində hazırlanma imkanlarına nəzər salaq.
Tarixi
Konservləşdirilmiş noxud bir çox insanda uşaqlıq xatirələrini – Yeni il süfrəsini və “Olivye” salatını yada salır. Lakin bu məhsulun tarixi sovet dövründən xeyli əvvələ gedib çıxır. İlk dəfə XVIII əsrdə hollandlar noxudu konservləşdirməyə cəhd ediblər. XIX əsrdə isə Avropanın müxtəlif ölkələrində konserv zavodları fəaliyyətə başlayıb. Əvvəllər insanlar təzə və ya qurudulmuş noxuda üstünlük verdikləri üçün məhsul geniş yayılmayıb.
Tərkibi və sağlamlığa faydası
Konservləşdirilmiş yaşıl noxud pəhriz məhsulu hesab olunur: 100 qramında cəmi 55 kkal var. Onun tərkibi orqanizmin normal fəaliyyəti üçün vacib olan bir çox faydalı maddələrlə zəngindir.
Nikotin turşusu (PP vitamini):
-
damarları genişləndirir;
-
ürəyin fəaliyyətini normallaşdırır;
-
qanda xolesterinin səviyyəsini azaldır;
-
baş ağrısı və başgicəllənməni yüngülləşdirir.
Tiamin (B1 vitamini):
-
zehni fəaliyyəti stimullaşdırır;
-
sinir sisteminin işini tənzimləyir.
Riboflavin (B2 vitamini):
-
qalxanabənzər vəzinin normal fəaliyyətini dəstəkləyir;
-
dəri, saç və dırnaqların vəziyyətini yaxşılaşdırır.
C vitamini (askorbin turşusu):
-
immun sistemini gücləndirir;
-
toksinlərin orqanizmdən xaric olunmasına kömək edir;
-
iltihabi proseslərin intensivliyini azaldır.
Limon və oksalat turşuları:
-
ödemləri azaldır;
-
böyrəklərin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
Dəmir:
-
hemoqlobin çatışmazlığını aradan qaldırır;
-
ağır metalları orqanizmdən çıxarmağa kömək edir.
Lif (sellüloza):
-
bağırsaqları təmizləyir;
-
faydalı mikrofloranın formalaşmasını dəstəkləyir.
Qeyd olunur ki, ən çox vitamin və minerallar təzə noxudda olsa da, konservləşdirilmiş məhsul da zərif emal sayəsində faydalı xüsusiyyətlərinin böyük hissəsini saxlayır. Konservləşdirmə zamanı B qrup vitaminlərinin 66–90 faizi qorunur. Konserv üçün əsasən süd yetişkənliyində olan noxuddan istifadə edilir ki, bu mərhələdə vitaminlərin miqdarı maksimum olur.
Keyfiyyətli konservlər adətən may–avqust aylarında yığılmış təzə noxuddan hazırlanır. Buna görə məhsul seçərkən istehsal tarixinə diqqət yetirmək tövsiyə olunur.
Mümkün zərərlər
Konservləşdirilmiş noxuddan yaranan xoşagəlməz hallar əsasən istehsal və saxlanma texnologiyasının pozulması ilə bağlı olur. Təzə məhsul nadir hallarda zərər verə bilər. Lakin allergiya və köpə meyillilik olduqda ehtiyatlı olmaq lazımdır. Həmçinin aşağıdakı hallarda noxudun istifadəsi məhdudlaşdırılmalıdır:
-
bağırsaq xəstəlikləri zamanı;
-
podaqra;
-
xora və ya qastritin kəskin mərhələsi;
-
tromboflebit;
-
insult və infarktdan sonrakı bərpa dövrü.
Ev şəraitində və ya mağazadan?
Mağazadan alınan konservləşdirilmiş noxud düzgün seçildikdə həm dadlı, həm də faydalı ola bilər. Bununla yanaşı, ev şəraitində də sağlam və təbii noxud hazırlamaq mümkündür.
Ev üçün resept:
-
1 kq təzə noxud;
-
0,5 l su;
-
1 ç.q. duz;
-
1 ç.q. şəkər;
-
1 ç.q. sirkə.
Təmizlənmiş noxudu az miqdarda suda qaynadın, 10 dəqiqədən sonra suyunu süzün. Marinad üçün suya duz və şəkər əlavə edib qaynadın, sonra sirkə qatın. Noxudu steril bankaya yığıb üzərinə isti marinad tökün, ağzını bağlayın və soyuyana qədər isti örtüyə bükün. Soyuduqdan sonra sərin yerdə bütün qış saxlamaq mümkündür.
Mənbə: dietology.pro






