Gündəlik həyatda bişmiş yeməklərin sonradan yenidən qızdırılması həm vaxta, həm də ərzağa qənaət etməyin ən geniş yayılmış üsullarından biridir. Foodinfo.az bildirir ki, qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər düzgün saxlanılmayan və qaydalara uyğun qızdırılmayan yeməklərin qida zəhərlənməsi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını vurğulayırlar. Böyük Britaniyanın Qida Standartları Agentliyi (FSA) və ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) tövsiyələrinə görə, bişmiş yeməklər otaq temperaturunda iki saatdan artıq saxlanıldıqda bakteriyaların sürətlə çoxalması üçün əlverişli şərait yaranır. Bir çox insan hesab edir ki, yeməyi sonradan yaxşıca qızdırmaq bütün təhlükəni aradan qaldırır. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bəzi bakteriyaların ifraz etdiyi toksinlər yüksək temperaturun təsirindən tam məhv olmaya bilər. Bu səbəbdən qidanın yalnız yenidən qızdırılması deyil, onun necə saxlanılması da böyük əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə yay aylarında otaq temperaturunun yüksək olması mikroorqanizmlərin daha sürətlə çoxalmasına səbəb olur. Ev şəraitində ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri də bişmiş yeməyin saatlarla mətbəx masasının üzərində soyumağa buraxılmasıdır. Halbuki yemək ilıq vəziyyətə gəldikdən sonra mümkün qədər tez soyuducuya yerləşdirilməlidir. Bu sadə qayda qida təhlükəsizliyinin əsas prinsiplərindən biri hesab edilir.
Ən çox risk daşıyan məhsullar sırasında düyü, makaron, toyuq əti, qiymə, balıq, yumurta ilə hazırlanan yeməklər və süd məhsulları xüsusi yer tutur. Düyü ilə bağlı risk bir çox insan üçün gözlənilməz görünə bilər. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düyüdə təbii şəkildə mövcud ola bilən bəzi bakteriyalar bişirildikdən sonra da spor formasında qala bilir. Əgər bişmiş düyü uzun müddət otaq temperaturunda saxlanılarsa, həmin sporlar aktivləşərək çoxalmağa başlayır. Sonradan yemək qızdırılsa belə, əmələ gələn bəzi toksinlər sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər. Eyni vəziyyət toyuq və qiymə yeməklərində də müşahidə olunur. Ətin yalnız üst qatının isinməsi kifayət etmir. Yeməyin bütün hissəsinin bərabər şəkildə yüksək temperatura çatması vacibdir. Mikrodalğalı sobada qızdırılan yeməklərdə isə istilik bəzən qeyri-bərabər paylandığından müəyyən hissələr soyuq qala bilər. Buna görə yeməyi qızdırarkən qarışdırmaq və bir neçə dəqiqə dincə qoymaq tövsiyə edilir. Həmçinin eyni yeməyin dəfələrlə soyudulub yenidən qızdırılması düzgün hesab olunmur. Hər belə proses bakteriyaların inkişaf ehtimalını artırır və məhsulun keyfiyyətini aşağı salır.
Dietoloqlar və qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, qida zəhərlənmələrinin böyük hissəsinin qarşısını sadə qaydalara riayət etməklə almaq mümkündür. Bişmiş yemək iki saat ərzində soyuducuya yerləşdirilməli, soyuducunun temperaturu 5 dərəcədən aşağı saxlanılmalı, istifadə zamanı isə yemək tam şəkildə qızdırılmalıdır. Əgər qidanın qoxusunda, rəngində və ya görünüşündə hər hansı dəyişiklik hiss olunursa, onu istehlak etmək risklidir. Şübhəli görünən yeməyi atmaq, sağlamlığı təhlükəyə atmaqdan daha doğru seçim hesab olunur. Mütəxəssislər xüsusilə uşaqların, yaşlı insanların, hamilə qadınların və immun sistemi zəif olan şəxslərin bu qaydalara daha ciddi əməl etməsinin vacibliyini vurğulayırlar. Qida təhlükəsizliyi yalnız restoran və ictimai iaşə müəssisələrinin deyil, hər bir ailənin gündəlik mətbəx vərdişlərinin ayrılmaz hissəsi olmalıdır. Yeməklərin düzgün saxlanılması və təhlükəsiz şəkildə yenidən qızdırılması həm sağlamlığın qorunmasına, həm də qida israfının azaldılmasına xidmət edən ən vacib addımlardan biri hesab edilir.






