Balanslaşdırılmış qidalanma təkcə ümumi sağlamlığın və çəkinin qorunmasında deyil, həm də daxili orqanların, o cümlədən ağciyərlərin normal fəaliyyəti üçün mühüm rol oynayır. Qida seçimi tənəffüs sisteminin vəziyyətinə birbaşa təsir göstərə bilər. Foodinfo.az WebMD mənbəyinə istinadla xəbər verir ki, bəzi məhsullar ağciyərlərin sağlamlığını dəstəklədiyi halda, digərləri onların fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilir.

Ağciyərlər üçün faydalı məhsullar

Liflə zəngin qidalar
Moruq, noxud, mərcimək və qara lobyanı birləşdirən əsas xüsusiyyət onların liflə zəngin olmasıdır. Araşdırmalar göstərir ki, rasionunda lif çox olan insanlarda ağciyər funksiyaları daha yaxşı olur. Liflə zəngin digər məhsullara tam buğda spagettisi, bişmiş lobya, çia toxumları, kinoa, armud və brokkoli daxildir.

Qəhvə
Qəhvə sevənlər üçün xoş xəbər var. Səhər içilən bir fincan qəhvə ağciyərlərə müsbət təsir göstərə bilər. Tədqiqatlar müntəzəm qəhvə qəbulu ilə ağciyər sağlamlığı arasında əlaqə olduğunu göstərir. Bu təsir kofeinin iltihab əleyhinə xüsusiyyətləri, eləcə də antioksidant təsirə malik polifenollarla əlaqələndirilir.

Tam taxıllı məhsullar
Qəhvəyi düyü, tam buğda çörəyi, tam buğda makaronu, yulaf, kinoa və arpa ağciyərlər üçün faydalıdır. Bu məhsullar təkcə liflə deyil, həm də E vitamini, selen və vacib yağ turşuları ilə zəngindir. Emal olunmuş taxıllar, məsələn ağ un və ağ düyü, bu faydalı maddələrin böyük hissəsini itirir.

Giləmeyvələr
Göyəm, çiyələk kimi qırmızı və mavi rəngli meyvələrə rəng verən antosian flavonoidi güclü antioksidantdır. Araşdırmalar göstərir ki, bu maddə yaş artdıqca ağciyər funksiyasının zəifləməsini ləngidə bilər. Bir tədqiqatda həftədə ən azı iki porsiya göyəm yeyən yaşlı kişilərdə ağciyər funksiyasının azalması xeyli zəif olub.

Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər
İspanaq, manqold və digər yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər ağciyər xərçəngi riskini azaltmağa kömək edir. Xüsusilə Çin göyərtilərinin bu baxımdan daha təsirli olduğu bildirilir. Bu təsir yüksək karotinoid tərkibi ilə əlaqələndirilir.

Pomidor
Pomidor likopinlə zəngin əsas mənbələrdən biridir. Pomidor və pomidor məhsulları astma zamanı tənəffüs yollarındakı iltihabı azalda, xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi (XOAX) zamanı ölüm riskini aşağı sala bilər. Likopin, xüsusilə əvvəllər siqaret çəkmiş gənclərdə ağciyər funksiyasının daha az azalması ilə əlaqələndirilir.

Ağciyərlərə zərər verən məhsullar

Emal olunmuş ət məhsulları
Bekon, vetçina, kolbasa və digər emal olunmuş ət məhsullarının qəbulu ağciyər funksiyasının pisləşməsi ilə əlaqələndirilir. Alimlər hesab edirlər ki, bu məhsullarda istifadə olunan nitritlər ağciyərlərdə iltihab və stress yarada bilər.

Şirin qazlı içkilər
Şirinləşdirilmiş qazlı içkilərin tez-tez qəbulu böyüklərdə xroniki bronxit, uşaqlarda isə astma riskini artırır. Siqaret çəkən insanlar üçün isə hətta şəkərsiz qazlı içkilər də ağciyərlər üçün zərərli ola bilər.

Həddindən artıq duz qəbulu
Duz yeməyə dad versə də, normadan artıq istifadəsi ağciyər problemlərinə yol aça bilər. Duzlu qidalar xroniki bronxit riskini artırır və astma simptomlarını ağırlaşdıra bilər. Evdə yemək bişirmək, hazır və qablaşdırılmış məhsullardan uzaq durmaq tövsiyə olunur. Günlük natrium qəbulu adətən 1500–2300 mq arasında olmalıdır.

Alkoqolun həddindən artıq istifadəsi
Spirtli içkilər təkcə qaraciyərə deyil, ağciyərlərə də zərər verir. Alkoqolda olan sulfitlər astma simptomlarını gücləndirə, etanol isə ağciyər hüceyrələrinə mənfi təsir göstərə bilər. Həddindən artıq alkoqol qəbulu pnevmoniya və digər ağciyər xəstəlikləri riskini artırır. Mütəxəssislər alkoqol qəbuluna başlamamağı, içənlərə isə mülayimliyə riayət etməyi tövsiyə edirlər.